بسیاری از لوازم خانگی که ما به صورت روزمره از آنها استفاده میکنیم، ساختار و عملکرد متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند. در یک دسته بندی کلی، لوازمی که وظیفه آنها تولید گرما یا حرارت است، و یا موتورهای بسیار قدرتمند دارند، در دسته لوازم پرمصرف قرار میگیرند.
لوازم پرمصرف چه لوازمی هستند و چرا برق بیشتری مصرف میکنند؟
لوازمی مانند سرخکن، بخاری برقی، اتو، چایساز، ماشین لباسشویی (در حالت گرم کردن آب)، کولر گازی و اجاقهای برقی جزو این دسته هستند. دلیل مصرف بالای برق در این دستگاهها، داشتن موتور قدرتمند یا وجود قطعهای به نام المنت است.
برای مثال، یک سرخکن یا بخاری برقی برای اینکه بتواند در زمان کوتاه گرمای زیادی تولید کند، نیاز دارد تا آمپر (شدت جریان) بسیار بالایی را از شبکه برق دریافت کند. در حالی که لوازمی مثل تلویزیون، مودم اینترنت یا لامپهای الایدی، جریان بسیار ناچیزی برای روشن ماندن نیاز دارند.
از سوی دیگر لوازمی مانند کولر گازی، یخچالهای بزرگ (ساید بای ساید)، جاروبرقیهای صنعتی و ماشین لباسشویی موتروهایی دارند که به انرژی زیادی نیاز دارند.
خصوصیات سیم و کابل مناسب برای لوازم پرمصرف
زمانی که جریان برق زیادی از یک سیم عبور میکند، اگر آن سیم نازک باشد یا کیفیت مس به کار رفته در آن پایین باشد، سیم داغ میشود. این داغ شدن میتواند باعث ذوب شدن روکش سیم و در نهایت آتشسوزی شود. بنابراین سیم و کابل این لوازم باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
یک: ضخامت یا سطح مقطع سیم
سیمهایی که برای روشنایی استفاده میشوند معمولا سطح مقطع 1.5 میلیمتر دارند. اما برای پریزهایی که قرار است لوازم پرمصرفی مثل بخاری برقی یا سرخکن به آنها وصل شود، حتما باید از سیم با سطح مقطع حداقل 2.5 میلیمتر و در موارد صنعتی 4 میلیمتر استفاده شود. هرچه سیم ضخیمتر باشد، عبور جریان راحتتر بوده و سیم داغ نمیشود.
دو: جنس هادی
بهترین فلز برای انتقال جریان در مصارف خانگی مس است. کابلهای آلومینیومی یا ترکیبی برای لوازم پرمصرف خطرناک هستند زیرا مقاومت بالاتری داشته و زودتر داغ میشوند.
خصوصیات محافظ برق مخصوص لوازم پرمصرف
آیا میتوان از همان محافظی که برای کامپیوتر یا تلویزیون استفاده میکنیم، برای بخاری برقی یا سرخکن هم استفاده کرد؟ پاسخ قطعا خیر است. استفاده از محافظ معمولی برای این دستگاهها میتواند باعث ذوب شدن محافظ و آسیب دیدن دستگاه شود. محافظ مخصوص لوازم پرمصرف باید این ویژگیها را داشته باشد:
یک: حداکثر توان قابل پشتیبانی (وات)
محافظهای معمولی صوتی و تصویری معمولا تا 2500 وات قدرت دارند. اما یک محافظ مخصوص لوازم پرمصرف (مانند محافظ کولر گازی یا پکیج) باید بتواند حداقل 3500 تا 4000 وات توان را تحمل کند.
دو: حداکثر جریان عبوری (آمپر)
این مهمترین فاکتور است. محافظهای معمولی معمولا 10 آمپر هستند. اما محافظ مناسب برای سرخکن، بخاری برقی یا ماشین لباسشویی باید حتما 16 آمپر باشد. روی بدنه محافظها معمولا عدد 16A درج شده است که نشان دهنده مناسب بودن آن برای بارهای سنگین است.
سه: جنس بدنه و مغزی
در محافظهای باکیفیت و صنعتی، مغزی پریزها (جایی که دوشاخه وارد میشود) باید از جنس سرامیک یا پلیآمید نسوز باشد تا در اثر حرارت ناشی از جریان بالا، تغییر شکل ندهد. محافظهای ارزان قیمت با مغزی پلاستیکی معمولی، در اثر استفاده طولانی مدت از بخاری برقی ذوب میشوند.
چهار: طول و ضخامت کابل محافظ
کابل متصل به خودِ محافظ برق نیز باید ضخیم باشد (حداقل نمره 1.5 یا 2.5). اگر محافظی دارای کابل نازک باشد، حتی اگر قطعات داخلی آن قوی باشند، باز هم کابل ورودی آن دچار سوختگی خواهد شد.
نتیجهگیری
برای ایمنی خانه و جلوگیری از آسیب دیدن دستگاههای گرانقیمتی مثل سرخکن یا کولر گازی، هرگز آنها را به سه راهیهای معمولی یا محافظهای کامپیوتر متصل نکنید. حتما از پریزهای دیواری که سیمکشی قوی دارند استفاده کنید و در صورت نیاز به محافظ، مدلهای 16 آمپر مخصوص لوازم پرمصرف با مغزی سرامیکی را تهیه کنید.